Growth Mindset là gì? Chìa khóa vàng giúp học sinh bứt phá giới hạn

Growth mindset là gì luôn là câu hỏi được các bậc phụ huynh và nhà giáo dục hiện đại quan tâm hàng đầu, bởi đây chính là tư duy phát triển mang tính nền tảng quyết định sự thành bại của một học sinh.

Được định nghĩa là niềm tin rằng trí thông minh, tài năng và năng lực của con người hoàn toàn có thể rèn luyện, nâng cao theo thời gian thông qua sự nỗ lực, phương pháp đúng đắn và tinh thần học hỏi không ngừng, tư duy phát triển đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn nhận về tiềm năng con người.

Growth Mindset là gì? Triết lý khai mở tiềm năng con người

Khái niệm Growth Mindset (Tư duy phát triển)

Khái niệm Growth Mindset (Tư duy phát triển) được bắt nguồn từ công trình nghiên cứu kéo dài nhiều thập kỷ của Giáo sư Carol Dweck – nhà tâm lý học lỗi lạc tại Đại học Stanford (Mỹ). Theo định nghĩa tư duy phát triển của bà, những cá nhân sở hữu loại tư duy này tin rằng bộ não con người có tính mềm dẻo và trí thông minh có thể rèn luyện được như một khối cơ bắp. 

Ngược lại với quan điểm lỗi thời cho rằng mỗi người sinh ra chỉ có một mức độ thông minh và năng khiếu cố định, Growth Mindset khẳng định điểm xuất phát của một đứa trẻ không bao giờ quyết định điểm kết thúc của hành trình trưởng thành.

Phân biệt Growth Mindset (Tư duy phát triển) và Fixed Mindset (Tư duy cố định)

Để hiểu rõ sự khác biệt giữa hai loại tư duy này và tầm ảnh hưởng của chúng lên thái độ sống của học sinh, phụ huynh có thể tham khảo bảng so sánh chi tiết dưới đây:

Tầm quan trọng của Growth Mindset đối với học sinh 

Xây dựng khả năng phục hồi (Resilience) trước thất bại

Trong hành trình học tập, áp lực học tập và các kỳ thi căng thẳng là điều không thể tránh khỏi. Những học sinh bị mắc kẹt trong tư duy cố định thường sụp đổ hoặc sinh ra tâm lý trốn tránh khi gặp điểm số không như ý. Ngược lại, Growth Mindset xây dựng cho các em một sức bền tâm lý vững vàng và khả năng phục hồi (Resilience) mạnh mẽ sau nghịch cảnh. Trẻ sở hữu tư duy phát triển biết cách trích xuất bài học từ thất bại, nhìn nhận điểm số thấp chỉ là một lát cắt tạm thời phản ánh phương pháp học hiện tại chưa phù hợp, từ đó chủ động tìm kiếm giải pháp tối ưu hơn.

Nuôi dưỡng tinh thần chủ động và đam mê học tập suốt đời

Bước vào thế giới hiện đại, kiến thức lý thuyết có thể lỗi thời nhanh chóng, nhưng kỹ năng tự học và khát khao khám phá thế giới là những giá trị tồn tại vĩnh cửu. Tư duy phát triển kích hoạt tinh thần chủ động học tập của học sinh. Các em không học vì điểm số áp lực hay vì sự thúc ép từ người lớn, mà học bằng sự tò mò tự nhiên và niềm say mê chinh phục những vùng tri thức mới. Đam mê học tập suốt đời này chính là bệ phóng biến các em thành những người dẫn đầu xu hướng thay vì bị động chạy theo thời cuộc.

Bước đệm hoàn hảo để hội nhập môi trường giáo dục toàn cầu

Để trở thành những học sinh toàn cầu, năng lực thích nghi với sự thay đổi là điều kiện tiên quyết. Khi bước chân vào các môi trường giáo dục đa văn hóa lớn, hoặc chuẩn bị cho hành trình du học đại học top đầu thế giới (như khối Ivy League hay G8 của Úc), học sinh sở hữu Growth Mindset sẽ nhanh chóng hòa nhập, không sợ hãi trước sự khác biệt văn hóa hay các phương pháp học thuật khắt khe. Các em coi mọi sự thay đổi, mọi rào cản ban đầu là những trải nghiệm quý giá để làm giàu thêm vốn sống và năng lực cá nhân.

Cách ba mẹ đồng hành rèn luyện Tư duy phát triển cho con tại nhà

Sự đồng hành của gia đình thông qua phương pháp giáo dục gia đình đúng đắn chính là mảnh đất màu mỡ để tư duy phát triển của trẻ được đơm hoa kết trái.

Khen ngợi quá trình nỗ lực thay vì tố chất bẩm sinh

Cách khen ngợi trẻ có ảnh hưởng sâu sắc đến việc định hình loại tư duy của con. Thay vì sử dụng những lời khen hướng vào tố chất bẩm sinh dễ khiến trẻ tự mãn và sợ thất bại như “Con thông minh quá!”, “Con có năng khiếu Toán bẩm sinh rồi!”, cha mẹ hãy dịch chuyển sự tập trung sang quá trình nỗ lực và chiến lược của con:

“Ba mẹ rất tự hào vì con đã không bỏ cuộc dù bài toán này rất khó.”

“Mẹ thấy được sự tiến bộ rõ rệt của con nhờ việc con đã kiên trì luyện tập mỗi ngày.”

Dạy con sức mạnh của từ “Chưa” (The power of “YET”)

Thay đổi ngôn ngữ tư duy là bước đi đơn giản nhưng mang lại sức mạnh kỳ diệu. Khi con gặp một bài tập hóc búa hay một kỹ năng mềm chưa thuần thục và nản lòng nói: “Con không làm được bài này”, cha mẹ hãy nhẹ nhàng định khung lại bằng cách thêm vào từ “chưa”: “Con chưa làm được bài này lúc này thôi, nhưng nếu chúng ta cùng nghiên cứu thêm phương pháp khác, con chắc chắn sẽ làm được”. Sức mạnh của từ chưa giúp trẻ hiểu rằng khó khăn chỉ là một trạng thái nhất thời chứ không phải là một kết luận vĩnh viễn.

Khuyến khích con bước ra khỏi “Vùng an toàn” (Comfort Zone)

Hãy tạo điều kiện cho con được trải nghiệm những điều mới mẻ, đối mặt với những thử thách bản thân phù hợp với lứa tuổi. Khuyến khích con tham gia vào một môn thể thao mới, học một nhạc cụ mới hoặc đăng ký vào một câu lạc bộ tranh biện tại trường. Quá trình vượt qua sự bỡ ngỡ ban đầu để làm chủ một kỹ năng mềm mới sẽ giúp trẻ khắc sâu niềm tin rằng năng lực của mình hoàn toàn có thể mở rộng không giới hạn.

Câu hỏi thường gặp về Growth Mindset

Tư duy phát triển có thể rèn luyện được không hay do bẩm sinh?

Tư duy phát triển hoàn toàn có thể rèn luyện, tạo tác và nuôi dưỡng được thông qua môi trường giáo dục phù hợp, phương pháp dẫn dắt khoa học của thầy cô và cách tương tác hằng ngày của cha mẹ. Khoa học thần kinh đã chứng minh não bộ của trẻ có tính linh hoạt rất cao, các liên kết thần kinh sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn khi trẻ liên tục đối mặt và giải quyết các thử thách.

Làm sao để nhận biết con đang bị mắc kẹt trong Fixed Mindset?

Một đứa trẻ đang bị mắc kẹt trong tư duy cố định thường có các biểu hiện như: dễ dàng từ bỏ khi bài tập trở nên khó khăn, có xu hướng nói dối hoặc giấu giếm điểm số kém vì sợ bị đánh giá, luôn muốn làm những việc mình đã giỏi sẵn để nhận lời khen thay vì thử sức với điều mới, và thường cảm thấy đố kỵ, tự ti khi thấy các bạn xung quanh đạt thành tích cao.

Có phải Growth Mindset nghĩa là luôn tích cực một cách mù quáng không?

Hoàn toàn không. Growth Mindset không phải là việc tự huyễn hoặc bản thân rằng “Mình có thể làm được mọi thứ mà không cần thực tế”. Tư duy phát triển là sự nhìn nhận thẳng thắn, khách quan vào những điểm yếu, những thất bại hiện tại, nhưng giữ vững một niềm tin khoa học rằng với sự nỗ lực kiên trì, phương pháp chiến lược đúng đắn và sự hỗ trợ phù hợp, năng lực của bản thân chắc chắn sẽ tiến bộ tốt hơn từng ngày.

Growth mindset là gì không đơn thuần là một khái niệm tâm lý học lý thuyết, mà nó chính là một thái độ sống, một chiếc chìa khóa vàng giúp thế hệ trẻ tự tin làm chủ vận mệnh của chính mình. 

Tại Scotch AGS, tư duy phát triển được thấm nhuần sâu sắc trong từng bài giảng, từng hoạt động ngoại khóa, tạo nên một bệ phóng hoàn hảo giúp mỗi em học sinh dũng cảm vượt qua mọi giới hạn để trở thành phiên bản xuất sắc nhất của chính mình.