Tại hội thảo Bản lĩnh nói Không – Khơi dưỡng nội lực trong con do Trường Nam Úc Scotch AGS tổ chức vào ngày 25/10 vừa qua, cộng đồng phụ huynh đã cùng Nhà đào tạo và khai vấn phụ huynh Nguyễn Thị Thuý Kiều và Tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Tú Anh khám phá ý nghĩa của tiếng “Không” qua góc nhìn tâm lý phát triển và khoảng cách thế hệ.
Ba mẹ được gợi mở để hiểu thêm về động cơ phía sau lời từ chối của con, từ đó tìm ra cách khơi dưỡng nội lực, giúp con vững vàng đưa ra những lựa chọn có trách nhiệm.
Tiếng “Không” – Một phần của hành trình trưởng thành
Tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Tú Anh cho biết: Ở mỗi giai đoạn phát triển, tiếng “Không” sẽ mang những ý nghĩa rất khác nhau.
- Ở tuổi mầm non, tiếng “Không” thường là cách trẻ thể hiện mong muốn độc lập, khi bắt đầu nhận ra mình có những ý muốn khác với người lớn.
- Ở tuổi tiểu học, trẻ dần biết diễn đạt lý do và phản hồi trước các quy tắc mà mình chưa đồng tình.
- Ở tuổi vị thành niên, tiếng “Không” thường gắn với nhu cầu khẳng định bản sắc, xây dựng hệ giá trị và tìm kiếm sự tự chủ.
Khi ba mẹ và con nhìn tiếng “Không” từ hai góc độ
Khoảng cách thế hệ và bối cảnh thời đại là hai yếu tố chính khiến tiếng “Không” dễ trở thành mâu thuẫn trong gia đình.
Trưởng thành trong môi trường đề cao sự lễ phép và vâng lời, ba mẹ dễ xem lời từ chối của con là biểu hiện của sự bướng bỉnh hoặc thiếu tôn trọng. Trong khi đó, Gen Alpha lớn lên trong xã hội cởi mở hơn, các con được khuyến khích đặt câu hỏi và bày tỏ quan điểm cá nhân.
Nhận diện khoảng cách này không nhằm phân định đúng sai, mà để ba mẹ hiểu rằng lời từ chối không phải lúc nào cũng là sự chống đối.
Từ nói “Không” đến bản lĩnh và nội lực
Từ kinh nghiệm đồng hành với phụ huynh và trải nghiệm làm mẹ, Host Nguyễn Thị Thuý Kiều chia sẻ rằng: Đôi khi, con nói “Không” vì cảm xúc nhất thời, tâm lý phản kháng hoặc ảnh hưởng từ bạn bè. Nhưng cũng có lúc, đó là kết quả của sự tự nhận thức, khi con hiểu điều gì phù hợp và điều gì cần từ chối.
Để tiếng “Không” xuất phát từ sự thấu hiểu bản thân thay vì phản ứng nhất thời, con cần có nội lực. Đây là nền tảng giúp con nhận diện giá trị cá nhân, xác lập giới hạn và giữ vững lựa chọn trước những tác động bên ngoài. Đồng thời, nội lực còn giúp con cởi mở lắng nghe góc nhìn khác, nhận ra khi mình chưa đúng và điều chỉnh khi cần thiết.
Khơi dưỡng nội lực bắt đầu từ gia đình
Cả hai diễn giả đều đồng ý rằng: Nội lực không hình thành qua những lời khuyên hay yêu cầu con phải mạnh mẽ. Đó là kết quả của quá trình trẻ được lắng nghe, trải nghiệm, tự suy nghĩ và quyết định trong những giới hạn phù hợp.
Khi con nói “Không”, thay vì lập tức bác bỏ, hãy khuyến khích con giải thích, cùng con cân nhắc các lựa chọn và hệ quả – cho con cơ hội thực hành tính tự chủ và học cách chịu trách nhiệm.
Tiến sĩ Nguyễn Tú Anh lưu ý: Lắng nghe không có nghĩa là chấp thuận mọi yêu cầu. Ba mẹ vẫn cần giữ những nguyên tắc liên quan đến an toàn, sức khỏe và đạo đức. Điều quan trọng là giúp con hiểu vì sao giới hạn ấy cần thiết, đồng thời phân biệt những nguyên tắc không thể thỏa hiệp với những quyết định có thể thương lượng.
Scotch AGS xin chân thành cảm ơn Quý Phụ huynh, các diễn giả đã đồng hành cùng chương trình, mang đến một buổi trò chuyện cuối tuần sâu sắc và nhiều ý nghĩa.
Hẹn gặp Quý Phụ huynh tại Mindful Parenting Workshop tiếp theo, dự kiến diễn ra vào ngày 22/11/2026 tại cơ sở Hòa Bình.
